FINDIKTA ÜRETİM VE FİYAT

 

Söz konusu fındık olduğunda; “Dünya üretim ve ihracatının büyük kısmını elimizde bulundurduğumuz ürün” diye övünürüz.

 

Bu övünme nerede ise 3 asırdır böyle devam ediyor.

 

Ancak hiçbir şey bulunduğu yerde durmuyor, kalmıyor.

 

Şöyle ki fındıkta bundan 30-40 yıl önce üretimin yüzde 85-90’nını gerçekleştiren bir ülke idik. Şimdilerle payımız yüzde 70’lere kadar düştü.

 

İhracatta ise müteşebbislerimizin olağanüstü çabaları ve dünyanın dört bir yanına giderek pazarlama faaliyetleri ile payımız daha yüksek. Yüzde 80’ler civarında seyrediyor.

 

Bu da demektir ki özellikle üretimde çok titiz hesap kitaplar yapıp, değişik ülkelerde dikimlerin yapıldığı, büyük ölçekli bahçelerin oluşturulduğunu dikkate alarak orta ve uzun vadeli programlar, projeler uygulamalıyız.

 

2023 ürünü fındıkta devlet adına alım yapan TMO’nun mübaya fiyatlarını açıkladığı bugünlerde bu konudan neden söz ettik?

 

Çünkü fındıkta tüm hesap kitapların sadece devletin vereceği fiyatlar üzerinden yapılmasını doğru bulmadığımız için.

 

Çünkü fındıkta fiyat gibi üretimde çok ama çok önemlidir.

 

Dünya üretiminde ne kadar çok söz sahibi olursanız, içeride ve dışarıda fiyat hareketlerini, üreticimizden tutunda ihracatçımıza kadar herkese kazanım sağlayacak, dolayısıyla daha fazla döviz elde ettirecek şekilde düzenleyebiliriz.

 

Her işin başı üretim olduğuna göre de, Türkiye olarak öncelikle sahip olduğumuz 740 bin hektarı aşkın alanda yaptığımız üretimi, son yılların yıllık 700 bin tona bile varmayan üretiminden 1 milyon tonun üzerine taşımak, hatta 1 milyon 500 bin tona kadar bile çıkmak gerekiyor. Çıkmak da kolay. Bugün ortalama dekarda 100 kilogram bile olmayan üretimi 200’e çıkardığımız zaman bu rakama zaten ulaşabiliyoruz.

 

1 milyon 500 bin tona modern tarım teknikleri uygulayıp, maliyeti de düşürdüğümüz zaman diğer üretici ve yeniden dikim yapan ülkelerin bizimle rekabet etme şansları olamaz, olmayacaktır da.

 

Bu gerçeklerden hareketle TMO’nun piyasa istikrarı ve üreticinin mağduriyetini önleme amacına yönelik fındık alım politikasını doğru bulmak lazım.

 

Rekoltenin geçen yıla göre düşük olduğu, ancak bu yıla devreden stoklarla piyasa ihtiyacının karşılanabileceği anlaşılmaktadır. Bu yılda TMO’nun çeşidine göre 80 ila 84 TL arasında verdiği fiyatları normal karşılamak lazım. Piyasa da oluşacak fiyatların bu seviyelerde olacağını tahmin etmek de güç değil.

 

Yeni hasadın üreticilerimize, dış satım sezonunun da ihracatçılarımıza hayırlı olmasını diliyorum.

 

Eyyüp ERGAN

Yönetim Kurulu Başkanı