Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, çevre, insan ve hayvan sağlığına zarar vermeyen bir tarımsal üretimin yapılması, doğal kaynakların korunması, tarımda izlenebilirlik ve sürdürülebilirlik ile güvenilir ürün arzının sağlanması için gerçekleştirilecek iyi tarım uygulamalarının usul ve esaslarını içeren İyi Tarım Uygulamaları Yönetmeliğini yeniden düzenledi.
Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlanan yönetmelik, 1 Ocak 2011 tarihinde yürürlüğe girecek.
Söz konusu yönetmelik, iyi tarım uygulamalarının genel kuralları, kontrol ve sertifikasyon sistemi ile komitenin, il müdürlüklerinin, üreticilerin, üretici örgütlerinin, müteşebbislerin, kontrol ve sertifikasyon kuruluşlarının, kontrolörlerin, sertifikerlerin ve iç kontrolörlerin görev ve sorumlulukları ile denetim esaslarını kapsıyor.
Yönetmeliğe göre, iyi tarım uygulamaları, bakanlıkça belirlenen uygunluk kriterleri ve kontrol noktaları doğrultusunda gerçekleştirilecek. Kontrol ve sertifikasyon işlemleri bakanlıkça veya bakanlığın yetkilendirdiği kontrol ve sertifikasyon kuruluşlarınca yapılacak. Üretilen tarımsal ürünler, kontrol edilerek sertifikalandırılacak. İyi tarım uygulamaları; üretici, üretici örgütü veya müteşebbis ile kontrol ve sertifikasyon kuruluşu (KSK) arasında tarafların sorumlulukları, hakları ve anlaşmazlıklarını düzenleyen sözleşme doğrultusunda yürütülecek. Sertifikalı ürünün bu yönetmeliğe uygunluğundan, üretici, üretici örgütleri ve müteşebbisler müteselsilen sorumlu tutulacak.
YILDA EN AZ BİR KEZ KONTROL
Tarımsal ürünlerin kontrol ve sertifikasyonu, bireysel sertifikasyon ve grup sertifikasyonu olmak üzere iki şekilde yapılacak. Gerçek veya tüzel kişilerin malik veya kiracılık sıfatıyla tasarrufu altında bulunan alanlarda üretim yapmaları halinde bireysel sertifikasyon yapılacak. Sertifikasyon kapsamındaki ürünün üretiminin yapıldığı tüm alanlar, yılda en az bir kez KSK tarafından kontrol edilecek. Üretici örgütü veya müteşebbis çatısı altında sözleşmeyle bir araya gelen gerçek kişilerin malik veya kiracılık sıfatıyla tasarrufu altında bulunan alanlarda üretim yapması halinde grup sertifikasyonu yapılacağı belirtilen yönetmelikte, üretici örgütü veya müteşebbis adına nasıl sertifikalandırılacağı da anlatıldı.
Üretici örgütleri ve müteşebbislerin, iyi tarım uygulamalarına ilişkin bir kalite yönetim sistemi kurmak ve yürütmekle yükümlü olduğu belirtilen yönetmelikte, üretici örgütleri veya müteşebbislerin yılda en az bir kez KSK tarafından kontrol edileceği anlatıldı.
KONTROL İŞLEMLERİ
Yönetmeliğe göre, KSK sözleşme yapılmasının ardından kontrol planı hazırlayacak, bu plana göre, hasat ve kesim gibi üretimin tüm aşamalarının kontrolüne izin verecek dönemlerde kontrol faaliyetinde bulunacak.
KSK, aynı işletmede bitkisel üretim, hayvancılık ve su ürünleri yetiştiriciliği kapsamlarının herhangi birinde birden fazla ürünün kontrol ve sertifikasyonunda ilk kez sözleşme yaptığı üretici, üretici örgütü veya müteşebbislerin kontrolünde, tüm ürünler için üretimin tüm aşamalarının kontrol faaliyetlerini gerçekleştirecek.
İkinci yıldan itibaren, aynı kapsamda olan fakat farklı hasat veya kesim dönemine sahip birden fazla ürünün müteakip kontrollerinde; üretim alanı en çok olan ürünün hasat veya kesim dönemini dikkate alarak kontrol faaliyetini gerçekleştirecek. Sertifika kapsamındaki diğer ürünler için çevre, insan ve hayvan sağlığı açısından risk değerlendirmesi yaparak tüm kontrol noktaları için objektif delilleri elde etmesi durumunda, yerinde kontrol yapmadan kontrol faaliyetini tamamlayabilecek.
KSK, grup sertifikasyonu kapsamında ilk kez sözleşme yaptığı üretici örgütü veya müteşebbislerin ilk sertifikalarının geçerlilik döneminde, kontrol ettiği üretici sayısının yüzde 50'si kadar üreticiye ilave olarak habersiz kontrol yapacak. Bu kontrollere ilaveten, yılda en az bir kez her sertifikasyon seçeneğindeki sözleşme yaptığı tarafların en az yüzde 10'unu habersiz olarak kontrol edecek.
Habersiz kontrollerde, kontrolden en fazla 48 saat öncesinde üretici, üretici örgütü veya müteşebbise bildirimde bulunacak. Üretici, üretici örgütü veya müteşebbisler geçerli bir mazeret bildirmek suretiyle habersiz kontrolün bir defaya mahsus ertelenmesini talep edebilecek.
KSK, bu Yönetmelik hükümlerine uymayan üretim teknikleri veya girdilerin kullanıldığından şüphe duyduğu durumlarda, analiz amaçlı numune alarak analiz yaptırabilecek. Bununla birlikte bakanlık da, gıda güvenilirliği açısından riskli gördüğü ürünlerde, numune alınarak analiz yaptırılmasını talep edebilecek.
Yönetmelikte, KSK'nın ürün cinsi, yetiştirme ortamı ve alan genişliğini dikkate alarak belirlenen sürelerde kontrol faaliyetlerini gerçekleştireceği kaydedildi.
Kontrol faaliyetleri sonucu bu yönetmeliğe uygunluğu belirlenen tarımsal ürün, üretici veya üretici grubu adına sertifikalandırılacak. Sertifikanın geçerlilik süresi, düzenlendiği tarihten itibaren en fazla 12 ay olacak.