Borsamızın Yönetim Kurulu Başkanı Şükrü Güngör Köleoğlu, fındık sektöründe önemli bir yeri bulunan Trabzon’un 2023 hedefinin büyük olduğunu söyledi.

Şükrü Güngör Köleoğlu, Ankara’da her yıl geleneksel olarak düzenlenen “Her Yönüyle Trabzon Etkinlikleri”nin yedincisinde “Fındık Trabzon’u Lider Yapıyor” konusunda sunum ve konuşma yaptı.

Başkan Köleoğlu, Trabzon’da 1400’lü yıllardan beri fındık ticareti yapıldığına dikkat çekerek, “Asırlardır devam eden ve tamamına yakını ihracat olan bu ticaret Trabzon’u dış ticarette Türkiye lideri yapıyor” diyerek şöyle konuştu:

“Söyleşmemize neden olan fındıkta ki liderliğimize geçmeden önce, söz konusu liderlik ve şampiyonluk olduğu zaman ilk aklımıza gelen Trabzonspor’umuzun yeniden eski günlerdeki heyecanları bize ve gençlere yaşatmasını hasretle beklediğimizi belirtmek isterim.

Belki biraz da bu nedenle Türkiye’de ilklerin şehri olarak bilinen tarihin en eski yerleşim merkezlerinden biri olan Trabzon’un fındık ile Türkiye ve dünya liderliğini eline geçirmesini önemli buluyoruz.

Öncelikle huzurunuzda başkanı olarak bulunmaktan gurur duyduğum Trabzon Ticaret Borsası’nın ülkemizin en eski meslek kuruluşlarından biri ve fındık sektöründeki en etkili örgütlerinden olduğunu belirtmek isterim.

Trabzon Ticaret Borsası için ilk adım 1909 yılında atılmış, ama borsa savaş yıllarının ardından 3 Haziran 1926 da kurulmuştur. 

87 yıldır hizmet veren Trabzon Ticaret Borsası’nda başta fındık ve çay olmak üzere çeşitli gıda maddeleri işlem görmektedir.

Ancak, bunlar arasında fındık çok özel ve ayrıcalıklı bir yere sahiptir. Çünkü borsamızda işlem hacminin yüzde 70’lik kısmını fındık satışları teşkil etmektedir.

Bu noktada dünya fındık üretim ve ihracatının yaklaşık yüzde 75’lik kısmının Türkiye’ye ait olduğunu, Trabzon’un da özellikle Ticarette büyük bir paya sahip bulunduğunu hatırlatmak isterim.

Dünya da çeşitli kaynaklarda “kutsal meyve” olarak da adlandırılan fındığın doğum yeri Çin olarak bilinmesine rağmen, anavatanı Doğu Karadeniz olarak kayıtlarda vardır.

Fındıkta üretmek kadar satmanın da önemli olduğu gerçeğinden hareketle, Türkiye fındık üretiminin yüzde 8-9’unu gerçekleştiren Trabzon’un, fındık ihracatında yüzde 40 gibi bir paya sahip olduğunu bilmek ve bunu iyi tahlil etmek gerekir.

1403 yılından beri dünyaya fındık ihraç ediyoruz

İşte bu noktada fındığın Trabzon’u nasıl lider yaptığına bakalım.

hat da, Türkiye’de dış ticaretten gerçek anlamda kazanım sağlayan illerin başında Trabzon’un da fındık sayesinde yer aldığını hatırlatalım.

Evet, İstanbul, Ankara, Kocaeli, Bursa, Adana değil, Trabzon dış ticaretin iki tarafı, yani ihracat ile ithalat aynı masaya konduğunda gerçek anlamda kazandıran ildir.

Örneğin geçtiğimiz yıl Trabzon’un ihracatı 1 milyar 147 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.

İthalatı ise 139 milyon dolar olmuştur. ithalatı ihracattan düştüğünüzde Trabzon’un ülke ekonomisine net katkısı 1 milyar doların üzerindedir.

Az önce yukarıda saydığın illerin ise hiçbirinde ihracat ithalata üstünlük sağlayamamıştır.

Fındığın bu milyar dolarlık ihracatın içindeki payı geçtiğimiz yıl 717 milyon dolar olmuştur.

Yeri gelmiş iken Türkiye’nin dış ticarette dünyaya liderliğe sahip tek ürünün fındık olduğunu belirtmek, bunun için de her hıl ortalama 250 bin ton iç, yani 500 bin ton kabuklu fındık ihraç edilerek karşılığında son 10 yılın ortalamasına göre 1 milyar 600 milyon dolar döviz sağlandığını da hatırlatmak isterim.

Bu ihracatı gerçekleştiren ve içlerinde 2002’den beri fındık ihraç rekortmeni olan firmanın da bulunduğu entegre fındık işletmeleri ticaret şehri olma özelliği tarihten gelen Trabzon ekonomisine aynı zamanda istihdam, yani işçi çalıştırma anlamında da büyük katkıları bulunmaktadır.

Trabzon’daki fındık işleme tesislerinde bugün 3 bine yakın işçi çalışmaktadır.

Tarihten gelen ticareti, fındık entegre işletmeleri, fındık ihracatındaki payı ve sektördeki etkinliğinin verdiği avantaj ile Trabzon ticaret borsası fındık sektöründe en etkili kuruluştur.

Bunda borsamızın fındık sektörünü bir bütün kabul etmesinin etkisi büyüktür.

Yani bizim için üreticiden tüketiciye kadar fındık bir bütündür.

Üretici, tüccar,  sanayici, ihracatçı, ithalatçı ve tüketici bir bütünlük içinde ele alınmakta, bunun sonucunda da kalıcı ve istikrarlı politikaların oluşması sağlanmaktadır.

İşte bunun için borsa olarak 2003-2005 yılları arasında küçük çaplı da olsa üretici kuruluşları, tarım teşkilatları ile işbirliği yaparak uyguladığımız kaliteli fındık projesini geçtiğimiz yıl daha geniş kapsamlı hale getirdik. Üreticilere 50 bin jüt çuvalı ücretsiz dağıttık.

Bölgemizin yağışlı olması nedeniyle zor olan kurutma işlemi için mekanik aletleri devreye soktuk. bu kurutma işlemi için de üreticiden tek kuruş almadık. 

Bu çalışmalarımızı bu ve önümüzdeki yıllarda da sürdüreceğiz. Trabzon olarak birim alandan verim ile kaliteyi arttırarak kazanç sağlayabilmektir.

Trabzon Ticaret Borsası, fındıkta üreticinin mağdur edilmeden serbest piyasa koşullarının uygulanması için yaklaşık 20 yıldan beri büyük çaba sarf etmiştir.

2009’dan itibaren uygulanan üreticinin desteklenmesi sistemi tamamen borsamızın gayretleri ile gerçekleşmiştir.

Biz prim sisteminin uygulanmasını yıllar öncesinde istiyor, açıklıyor ve bunun için gerekçelerimizi de raporlar halinde yetkililere sunuyorduk. Şimdi sistemin daha iyi hale gelmesi, yani üretimi teşvik edecek şekilde olması, daha doğrusu dönüme değil, dönümden üretilen fındığa verilmesi için çaba gösteriyor.

Üretmek kadar tüketmekte önemlidir. Fındıkta arz, yani üretim fazlasının oluşması büyük sıkıntı yaratmaktadır. Bunun için tüketimin arttırılması lazımdır.

Borsa olarak gösterdiğimiz çabalara gözbebeğimiz Trabzonspor’da sosyal sorumluluk kapsamında destek olmuştur.

Trabzonspor’un resmi yiyeceği finduk kampanyası çerçevesinde içeride ve dışarıdaki maçlarda futbolcularımız tribünlere içinde fındığın yararlarını içeren broşürlerinde yer aldığı fındık paketleri atmışlardır.

Fındıklı ekmek kampanyası.. Türk insanın en çok tükettiği, maalesef son günlerde kampanya düzenlenmesine neden olacak kadar da israf ettiği ekmekte fındık unu kullanılması için 2009’dan beri kampanyalar uyguluyoruz.

Bugün fındıklı ekmek üreten birçok kuruluş ve fırın bulunuyor. borsamızın standında da Trabzon’da ürettiğimiz fındıklı ekmek dağıtılıyor.

Fındıklı ürün borsacılığı ile lisanslı depoculuğun hayata geçirilmesi için çaba gösteriyoruz. Bu sistemin olmazsa olmaz parçasıdır. inşallah o bu da yakında devreye girecektir.

Yeri gelmiş iken, Trabzon ticaret borsasının kalkınma hareketini bir bütün kabul ettiği ilkesiyle çalıştığını belirtmek isterim.

Fındık ile başladık, fındık ile bitirmek gerekirse, Trabzon Ticaret Borsası olarak hedefimiz şudur.

Türkiye’nin ürettiği fındığın tamamının satılmasıdır, yani ihraç edilmesidir. Sadece 100 ülkeye değil, mevcut 170’in üzerindeki ülkeye fındığı yedirmektir.  Özellikle de Çin’e.. Bunun için başta fındık tanıtım grubu olmak üzere fındıkla ilgili herkese, her kesime görev düşmektedir.

Ürettiğimiz fındığın tamamını satmak demek, Türkiye’nin bu üründen yılda 2 milyar dolardan fazla döviz kazanması demektir.

Bunun enez 1 milyar dolarının Trabzon’da yapılıyor olması demektir.. 1 milyar dolarlık ihracat için çalışan fabrikaların 4-5 bine yakın kişiyi istihdam etmesi demektir..

Türkiye’nin kalkınması, Trabzon’un kazanması ve de 2023’de hedeflediğimiz dünyanın ekonomide ilk 10 ülkesi arasına girilmesine en büyük katkı demektir.

Fındıklı Ekmek

Öte yandan, fındıkta iç tüketimi arttırmak amacıyla 4 yıldır uygulanan proje kapsamında etkinliklerde fındıklı ekmek dağıtılmaya devam ediliyor.

Trabzon Ticaret Borsası ile Trabzon ve Ticaret Sanayi Odası’nın ortaklaşa açtıkları stantda Giresun’un Çavuşlu Beldesi’nde imal ettirilen ve günlük olarak Ankara’ya gönderilen fındıklı etmek katılımcılara dağıtılıyor.