Trabzon’un son yapılan Yeni Teşvik Sistemi’nde 3’üncü bölgeye konmasının büyük bir yanlış olduğunu ileri sürüldü. TTB Başkanı Köleoğlu; “Sürekli göç veren Trabzon’un 3. Bölgeye konması yanlıştır.”
TOBB tarafından geçtiğimiz hafta sonu Ankara’da birliğe bağlı oda ve borsa başkanlarının katılımı ile düzenlenecek toplantıya hava muhalefeti yüzünden uçakların kalkmaması nedeniyle katılamayan Trabzon Ticaret Borsası (TTB) Yönetim Kurulu Başkanı Şükrü Güngör Köleoğlu görüşlerini yazılı olarak iletti.
TTB Başkanı Köleoğlu, Temmuz 2009 - Mart 2012 tarihleri arasında uygulanan teşvik sisteminde 4. Bölge kapsamında olan Trabzon, 6 bölgeli hale getirilen yeni teşvik sisteminde her bakımdan gelişmişliği Türkiye ortalamasının üzerinde olan illerin arasına, yani 3. Bölgeye alınarak büyük bir yanlışlık yapıldığını ileri sürerek şu görüşlere yer verdi:
Bir önceki sistemde en alt kategori olan 4. bölgede yer alan Trabzon’da aradan geçen 3 yıllık süre zarfında üretim ve istihdam bakımından çok büyük bir farklılık görülmemiştir. Buna en anlaşılabilir örnek ise Trabzon’un sürekli göç veren bir il olarak kayıtlarda bulunması gösterilebilir. Trabzon ekonomisinin can damarlarından biri olan limandan başta Rusya olmak üzere Kafkas ülkelerine yapılan nakliyatın Soci limanının kapatılması nedeniyle durması yaklaşık 2 bin 500 kişinin (aileleri ile birlikte 6 bin civarında) başka illere göç etmesine neden olmuştur. Benzeri kayıplar diğer sektörlerde de bulunmaktadır. Buna rağmen, son yapılan ve 6 bölgeli hale getirilen düzenlemede Trabzon hemen hemen hepsi aynı durumda olan bölgesindeki diğer iller arasından çıkarılarak 3. bölgeye alınmıştır. Oysa çevresindeki illerden Giresun, Gümüşhane ve Bayburt 5’inci, Rize ise 4’üncü bölgede yer almaktadır. Trabzon, tanınmışlık ve kamuoyu etkisi dışında bu illerin hiç birinden ekonomik olarak ileride değildir. Hatta 6’ıncı bölgede yer alan illerden de pek farkı yoktur.
Bu sistem sahip olunanları bile koruyamayacaktır..
Bu nedenle, deniz, hava ve karayolu bağlantıları olan Trabzon’un bulunduğu jeopolitik konumun ve sahip olduğu avantajların iyi değerlendirilebilmesi için yatırımların mutlaka azami düzeyde teşvik edilmesi gerekir.
Trabzon dışında önemli sayıda müteşebbisi bulunan Trabzon’a, bunların yatırım yapmalarının teşvik edilmesi gerekir. Ancak, son çıkan haliyle, yani 3’üncü sıradaki Trabzon ile bunun yapılabilmesi mümkün değildir. Hatta, sahip olduklarını bile korumada büyük sıkıntı çekecektir. Çünkü, müteşebbisler en kötü ihtimalle bir adım ötedeki 4 ve 5’inci bölgeleri tercih edeceklerdir.
Bu vesileyle, yeni teşvik yasasının uygulamaya konulmadan önce Trabzon’a yapılan bu yanlışlık ve haksızlığın düzeltilmesi gerekir. Aksi takdirde geleceğin parlayan yıldızı olabilecek Trabzon, bunun tam tersi bir konuma düşebilecektir.
