Doğu Karadeniz Bölgesi’ndeki en önemli tarım ürünlerinden olan çayın sorunlarının konuşularak çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla Tarım Bakanlığı Müsteşarlığı’nın öncülüğünde, Ulusal Çay Konseyi ve Rize Ticaret Borsası tarafından düzenlenen “Çay Sektörü Ortak Akıl Toplantısı”nda çayın geleceğine yönelik önemli kararlar alındı.
Rize’de düzenlenen Ortak Akıl Toplantısına T.C.Tarım Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Nihat Pakdil, Gümrük Müsteşar Yardımcısı Arslan Günler, Gümrük Müsteşarlığı Daire Başkanı Şüheda Barlas, İhracat Genel Müdürlüğü Daire Başkanı Sadullah Güngör, Gelir Daire Başkanlığı Daire Başkanı Necmi Keskinsoy, Ulusal Çay Konseyi Başkanı Bayram Ali Bayramoğlu, Rize Ticaret Borsası Başkanı Mehmet Erdoğan, Çaykur Genel Müdür Vekili Süleyman Pınarbaşı, Trabzon Ticaret Borsası Meclis Başkanı Yardımcısı ve Çay Komisyonu Başkanı Kemal Kahraman olmak üzere bir çok katılımcı ve çok sayıda davetli katıldı.
Kemal Kahraman toplantıda bir çok konuya parmak bastıklarını genel kanı olarak kaçak çayın önlenmesi üzerinde görüş birliğine varıldığını söyledi. 10 maddenin ele alındığı toplantıda şu konular görüşüldü:
- Çaylıkların budanması ve yenilenmesi,
- Destekleme bedellerinin zamanında ve hak sahipleri mağdur edilmeden, yapılması,
- Kişi beraberindeki çay girişinin düzenlenmesi,
- Tasiş’in yakalanan kaçak çayları değerlendirme şekli,
- Türk Gıda Kodeksindeki düzenlemelerle ilgili eksiklikleri,
- Paketleme tesislerine verilecek ruhsatların şekli,
- Yurt dışında çayımızı tanıtmak için yapılması gereken çalışmalar,
- Uluslararası piyasada Türk çayının imajının yenilenmesi ve oluşturulması için girişimlerde bulunulması,
- Arz-Talep ve Fiyat Kalite Sisteminin oluşturulması,
- Çay Kanunu.
Çayda verim kalitesi düşmüştür…
Kemal Kahraman çaylıklarımızın daha verimli ve ülkemiz iklim koşullarına uygun çeliklerle zamana yayılarak yenilenmesi gerektiğinin önemine değinerek, “Bir kez daha ortaya çıkmıştı ki verim ve kalitemiz gün geçtikçe düşmektedir. Destekleme bedelleri 2000 kg dönüm başı olacak şekilde ödeneceği ve fazla ürün teslim etmiş kişilerin beyanına göre kalan kısımların değerlendirileceği açıklanmıştır. Bu miktar oldukça az üreticiyi ilgilendirdiğinden, genel olarak olumlu bulunmuştur” dedi.
Kahraman ayrıca kişi beraberinde yurda getirilen çayın haksız kazanç oluşturacak uygulamalara maruz kalmaması için kontrollerin sıklaştırılması gerektiğine de dikkat çekerek, Tasiş’in yakalanan kaçak çayları gübre ve enerji hammaddesi olarak değerlendirmesinin hem caydırıcı bir tedbir olacağını hem de ekonomiye katkı sağlayacağını söyledi.
Paketleme Tesislerine Dikkat!…
Türk gıda kodeksindeki yeni yapılacak düzenlemelerle ilgili olarak çekincelerin dile getirildiği toplantıda bunun için önlem alınması gerektiğini savunan Kemal Kahraman şöyle konuştu:
“Ülkemizde birçok İlde özellikle Güneydoğuda kurulan paketleme tesisleri, Türk çay sektörünü tehdit altına alıyor. Bu tesislerin denetimi ve ruhsatlandırılması konusunda yeterli hassasiyet gösterilmelidir. Kaçak çayın yapılacak analizlerle anlaşılmasını sağlayacak tahlillerin yaygınlaştırılarak, her İlde bunun tespitinin yapılması sağlanmalıdır. Yurt dışında çayımızın tanıtılması için geçmişten gelen bir fiyat ve kalite anlayışının değiştirilmesi ve Türk çayının hak ettiği yerde olmasının sağlanması gerekmektedir. Arz- talep dengesinin oluşturulması ve fiyat kalite sisteminin biran önce uygulamaya konulması oldukça önemlidir. Bunun en önemli uygulama şeklide borsadan geçmektedir.Geçen yıl Ulusal Çay Konseyince hazırlatılan Çay Kanun tasarısı, çayın kurtuluş ümididir. Piyasayı kontrol eden, kaçak çayı ve haksız rekabeti önleyen, üretici, tüketici ve imalatçıları korumayı amaçlayan kanun taslağı, ÇAYKUR’un yapısını da güçlendirecek şekilde, uygulanabilir olması için gerekli mercilere gönderilerek, görüşlerinin alınması ve katılımcılara birer sureti verilerek katkı sağlamalıdır”
Köstek olacağımıza destek olalım...
TTB Meclis Başkan Yardımcısı ve Çay Komisyonu Başkanı Kemal Kahraman toplantılara katılmayan sektör temsilcilerine de serzenişte bulunarak “25 yıl boyunca çekilen sıkıntıları dile getirmek için 1 gün zaman harcamayanlar, yıllardır uğraşarak oluşturdukları işletmelerini kapatarak bedel ödüyorlar. Burada bir taslak oluşturulmuş. Bari en azından gelin hep birlikte bunu hayata geçirelim formüller üretip destek olalım. Ya da bu sayede bölgemize faydalı bir iş yapmaya çalışanlara köstek değil destek olalım” diye sitem etti. Kahraman ayrıca, kaçak çaya ve haksız rekabete önlem alınmazsa bir çok işletmenin kan kayıpları sonucu kapanacağını, bunu da şimdiden herkesin görmesi gerektiğinin altını çizdi.
